10 — Tarihsel Materyalizm ve Ekonomi Politik

Marx açısından mülkiyet, nesnenin doğal özelliği değil; kullanım, denetim, tasarruf ve dışlama üzerinden insanlar arasında kurulan toplumsal ilişkidir.

Marx’ta meta fetişizmi, insanlar arasındaki toplumsal üretim ilişkilerinin şeyler arasındaki ilişkiler gibi görünmesini açıklar.

Marx’a göre sermaye yalnızca büyük miktarda para değil; emek gücü ve üretim araçlarıyla birleşerek kendisini genişletmeye yönelen değerin toplumsal hareketidir.

Marx’a göre artı-değer, işçinin emek gücünün üretim sürecinde kendi değerinin ötesinde yeni değer üretmesiyle ortaya çıkar.

Marx’a göre işçi emeğini değil, çalışabilme kapasitesini satar. Ücret de bu emek gücünün belirli süreli kullanımının parasal biçimidir.

Marx açısından para yalnızca alışveriş aracı değil; metaların değerini ortak bir biçimde ifade eden ve dolaşımı örgütleyen toplumsal bir ilişkidir.

Marx’ta kullanım değeri bir şeyin ne işe yaradığını, değişim değeri ise metaların toplumsal değişim ilişkisi içindeki karşılaştırılabilirliğini anlatır.

Marx açısından meta, yalnızca satılan bir nesne değil; üretim, emek ve değişim ilişkileri içinde belirli bir toplumsal biçim kazanan üründür.

Marx açısından emek yalnızca çalışmak değildir. Emek, üretim ilişkileri içinde belirli toplumsal biçimler kazanan insan faaliyetidir.

Marx açısından üretim ilişkileri, insanların üretim araçları, emek ve ürün karşısındaki farklı toplumsal konumlarını anlamanın anahtarıdır.

Marx açısından üretim yalnızca nesne yapmak değildir. İnsanların yaşamlarını hangi toplumsal ilişkiler içinde ürettiklerini anlamaya giriş.

Marx’ın toplumu bireylerin niyetlerinden değil, üretim, emek, mülkiyet ve tarihsel toplumsal ilişkilerden hareketle okuyan yaklaşımına giriş.